Να θυμάστε, κάποια παιχνίδια είναι απαιτητικά και κάποια όχι. Μην μένετε σε αυτό που διαβάζετε, βάλτε τους δικούς σας κανόνες, σκεφτείτε εναλλακτικούς τρόπους παιξίματος, ανάλογα το επίπεδο και την ετοιμότητα της τάξης σε τέτοιους είδους παιχνίδια. Κάποια από αυτά μπορεί να καταλήξουν αρκετά ανταγωνιστικά και παιδιά που δεν έχουν μάθει να παίζουν στην αρχή θα τσακώνονται και θα θυμώνουν. Αλλά, αυτό θα γίνει τις πρώτες φορές. Στη συνέχεια, με δική σας καθοδήγηση και ίσως δυο τρεις αλλαγές στους κανόνες τα παιδιά από μόνα τους να σας ζητούν τέτοιου είδους παιχνίδια. Τα παιχνίδια αυτά δεν αντικαθιστούν τη διδασκαλία, την ενδυναμώνουν και τη συμπληρώνουν μαζί με την ενδυνάμωση της ομαδικότητας, της υπομονής και της επικοινωνίας. Οι χαρακτήρες διαφαίνονται πιο εύκολα, η ατομικότητα κάθε παιδιού βγαίνει στην επιφάνεια και, το κυριότερο, κάποια παιδιά μαθαίνουν πώς να χάνουν, ένα μάθημα που είναι πολύ πιο σημαντικό από το να μάθουν πώς να κερδίζουν!
1. ΣΚΥΤΑΛΟΔΡΟΜΙΑ ΜΑΡΚΑΔΟΡΟΥ
Οι μαθητές χωρίζονται σε δύο ομάδες και κάθονται στο πίσω μέρος της αίθουσας σε μια γραμμή η κάθε ομάδα. Το παιχνίδι ξεκινάει και πρέπει ο κάθε παίκτης να τρέχει προς τον πίνακα και να λύνει μια άσκηση επιστρέφει στην ομάδα του και δίνει τον μαρκαδόρο στον επόμενο παίκτη μέχρι να τελειώσουν οι ερωτήσεις που είναι γραμμένες στον πίνακα. Δεν κερδίζει η πιο γρήγορη ομάδα αλλά αυτή που έδωσε τις περισσότερες σωστές απαντήσεις.
2. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΟΜΟΙΟΚΑΤΑΛΗΞΙΑΣ
Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες, ένας από κάθε ομάδα αναλαμβάνει να γράφει σε ένα χαρτί. Εμφανίζονται λέξεις στον πίνακα και οι ομάδες καλούνται να βρουν όσο πιο πολλές λέξεις μπορούν που να είναι ομοιοκατάληκτες με τις δοσμένες του πίνακα. Η κάθε λέξη εμφανίζεται στον πίνακα για ένα λεπτό. Νικάει η ομάδα που βρήκε τις πιο πολλές και σωστές ομοιοκατάληκτες λέξεις για κάθε λέξη που δόθηκε στον πίνακα. Λεξικό Ομοιοκαταληξίας για βοήθεια, αλλά προσοχή για προσωπική χρήση επειδή πολλές φορές βγάζει και ακατάλληλες λέξεις!
3. ΧΑΜΕΝΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ
Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και παίρνουν κάποιους γρίφους διαδοχικά μέχρι να τους λύσουν όλους. Οι γρίφοι αφορούν πρόσωπα ή σημεία του σχολείου που καλούνται να εντοπίσουν μέσα από την αποκωδικοποίηση του κάθε γρίφου.
4. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ
Οι μαθητές χωρίζονται σε δύο ομάδες και ψάχνουν επιχειρήματα προκειμένου να τους πείσουν όλους για κάποιο γεγονός (πχ. να φτιαχτεί ή όχι αυτοκινητόδρομος έξω από το σχολείο μας, η μία ομάδα αναλαμβάνει να βρει τα υπέρ και η άλλη τα κατά). Ένας αντιπρόσωπος από κάθε ομάδα ανεβαίνει στον πίνακα και ανακοινώνει τα επιχειρήματά του με πειθώ και σωστό λόγο. Υπάρχουν κάποιοι κριτές που δεν συμμετέχουν στις δύο ομάδες και στο τέλος συνεδριάζουν για να αποφασίσουν ποια πλευρά τους έπεισε.
5. ΤΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ
Σε κάθε μαθητή μοιράζεται μια κάρτα με έναν αριθμό πάνω, ένα ποσό σε λεπτά του €. Κάθε μαθητής καλείται να βρει το συμπληρωματικό του και να κάνει ταίρι με κάποιον συμμαθητή του προκειμένου μαζί να συμπληρώνουν 1€. Παραλλαγή: Ο δάσκαλος φωνάζει έναν μαθητή τυχαία να σηκωθεί στον πίνακα και να δείξει τον αριθμό του και πρέπει ο μαθητής που έχει το συμπληρωματικό προκειμένου να γίνουν 100λ. να σηκωθεί κι αυτός στον πίνακα.
6. ΤΟΜΠΟΛΑ
Κάθε μαθητής ή ομάδα μαθητών παίρνει μια καρτέλα με 9 εικόνες που δείχνουν κάτι που έχει σχέση με το μάθημα. Ο δάσκαλος εμφανίζει από μια στοίβα καρτών τυχαία μια κάρτα κάθε φορά και κάθε μαθητής καλείται να συμπληρώσει αυτή την κάρτα με τις κάρτες που εμφανίζονται. Για παράδειγμα, οι κάρτες των μαθητών δείχνουν 9 διαιρέσεις και ο δάσκαλος εμφανίζει αποτελέσματα των διαιρέσεων, μέχρι κάποιος να συμπληρώσει και τις 9 κάρτες.
7. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ / ΑΝΑΓΝΩΣΗ / ΠΡΑΞΕΙΣ
Ο δάσκαλος πατάει το play και ο μαθητής λέει στοπ. Ο μαθητής καλείται να απαντήσει την ερώτηση στην οποία σταμάτησε το βίντεο. Δείτε εδώ τα βίντεο των ερωτήσεων και εδώ τις ερωτήσεις αναστοχασμού που αφορούν το τέλος της σχολικής χρονιάς. Εδώ υπάρχουν βίντεο που οι μαθητές Α' τάξης μπορούν να διαβάζουν λέξεις, παίζοντας με την ίδια λογική. Τέλος, εδώ το βίντεο με αφορμή για συζήτηση κανόνων τις πρώτες μέρες του σχολείου.
8. ΤΡΕΛΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Πρωτότυπα θέματα για έκθεση:
Γράψε ένα γράμμα στον μελλοντικό εαυτό σου! Τι θα έγραφες στον μελλοντικό εαυτό σου που θα βρει αυτό το γράμμα 30 χρόνια αργότερα;
Γράψε ένα γράμμα στον παρελθοντικό εαυτό σου! Τι θα έγραφες στον παρελθοντικό εαυτό σου που θα παραλάβει αυτό το γράμμα με τη βοήθεια μιας φανταστικής μηχανής του χρόνου; Τι συμβουλές θα του έδινες;
Γράψε ένα γράμμα σε ένα μαθητή της προηγούμενης τάξης από τη δική σου, ο οποίος του χρόνου θα είναι στη δική σου τάξη. Τι πρέπει να προσέξει; Τι συμβουλές θα του έδινες; Ποιες πληροφορίες χρειάζεται να του δώσεις για την τάξη σου ώστε να μην δυσκολευτεί του χρόνου;
Γράψε πώς θα είσαι και τι θα κάνεις όταν θα Πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου όταν θα έχεις γεράσει και θα είσαι 100 χρόνων;
9. ΣΗΚΩ ΚΑΤΣΕ
Οι μαθητές, όρθιοι μπροστά από τις καρέκλες τους, βλέπουν κάποιες κάρτες στον προτζέκτορα ή τους τις λέει ο δάσκαλος και αν αυτό που βλέπουν ή ακούν είναι λάθος τότε κάθονται στη θέση τους, αν είναι σωστό παραμένουν όρθιοι. Για παράδειγμα «ακούω - Παθητική Φωνή», που είναι λάθος άρα πρέπει να κάτσουν.
10. ΓΡΑΨΕ ΕΝΑ Ή ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ατομικά ή ομαδικά βλέπουν στον πίνακα ή ακούν από το δάσκαλο μια οδηγία. Για παράδειγμα «γράψτε 3 επίθετα» κτλ. Εδώ μπορείτε να βρείτε παιχνίδι για τη Β' τάξη προς το τέλος της χρονιάς, που έχουν μάθει μέχρι και τα ρήματα σε -ώνω, -εύω. Όσες δοκιμασίες δεν σας κάνουν μπορείτε να τις παραλείπετε ή να βάζετε δικές σας, ανάλογα με την ύλη και το επίπεδο.
11. ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ
Με τη βοήθεια του Μυστικού Κώδικα οι μαθητές αποκρυπτογραφούν μηνύματα που τους έχουν δοθεί και φτιάχνουν τα δικά τους. Βρείτε εδώ τον Μυστικό Κώδικα. Και παράδειγμα εδώ. Μια ωραία ιδέα είναι να κληθεί η τάξη να αποκρυπτογραφήσει ένα ευχάριστο μήνυμα-έκπληξη προς τους μαθητές, για παράδειγμα «αύριο δεν έχουμε σχολείο!» και οι μαθητές να χωριστούν σε ομάδες και να πρέπει ενώσουν τις λέξεις που εμφανίζονται, προκειμένου να σχηματίζεται μια πρόταση που να βγάζει νόημα, πχ. «την άλλη Τετάρτη θα πάμε εκδρομή στο μουσείο!» Δείτε και εδώ έναν ευχάριστο τρόπο να κάνετε ορθογραφία μέσα στην τάξη κάποιες φορές.
12. ΤΙ ΕΙΜΑΙ;
Ο δάσκαλος βάζει στο μυαλό του μια έννοια, ένα πράγμα, ένα πρόσωπο, χωρίς να το αποκαλύψει στους μαθητές. Για παράδειγμα, μπορεί να σκεφτεί το αριστοκρατικό πολίτευμα από την Ιστορία της Δ' ή την χημική ενέργεια από τη Φυσική της Ε', ανάλογα τους διδακτικούς σκοπούς του παιχνιδιού. Οι μαθητές, κάνοντας ερωτήσεις στις οποίες ο δάσκαλος μπορεί να απαντάει με ένα ναι ή ένα όχι μαντεύουν τη σκέψη του δασκάλου. Μπορούν φυσικά να παίξουν και οι μαθητές μεταξύ τους. Ενδείκνυται να το παίζει ο δάσκαλος με τους μαθητές στην αρχή του μαθήματος σαν επανάληψη του προηγούμενου, για παράδειγμα όταν οι μαθητές έχουν διδαχθεί στο προηγούμενο μάθημα τα πολιτεύματα στην Αρχαία Ελλάδα πριν γίνει παράδοση του επόμενου μαθήματος να παίζεται αυτό το παιχνίδι.
13. ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΖΑΡΙ
Το ζάρι μπορεί να αξιοποιηθεί για πολλά εκπαιδευτικά παιχνίδια μέσα στην τάξη αλλά και στην ειδική αγωγή και στην εξατομικευμένη διδασκαλία. Κάθε αριθμός στο ζάρι μπορεί να αντιπροσωπεύει κάτι, οι μαθητές να ρίχνουν το ζάρι και να πρέπει να απαντήσουν σε κάτι ή να λύσουν κάτι. Για παράδειγμα, οι έξι αριθμοί του ζαριού μπορούν να αντιπροσωπεύουν τα έξι πρόσωπα αλλά και τους χρόνους ως εξής: 1: α' ενικό, 2: β' ενικό, 3: γ' ενικό, 4: α' πληθυντικό, 5: β' πληθυντικό, 6: γ' πληθυντικό. Αλλά και 1: Ενεστώτας, 2: Αόριστος και Παρατατικός, 3: Εξ. Μέλλ. και Στιγμ. Μέλλ., 4: Παρακείμενος, 5: Υπερσυντέλικος και 6: Συντελεσμένος Μέλλοντας. Αφού οι μαθητές έχουν καταγράψει κάποια ρήματα τότε ρίχνουν τα ζάρια και η πρώτη ζαριά καθορίζει το πρόσωπο και η δεύτερη ζαριά τον/τους χρόνο/χρόνους. Έτσι αν έρθει 2 και 4 για το ρήμα «παίζω» η απάντηση θα είναι «έπαιξες & έπαιζες». Βοηθάει να έχετε ένα μεγάλο ζάρι από σφουγγάρι και όχι τα πολύ μικρά που χρησιμοποιούμε στο τάβλι!
14. ΜΑΝΤΕΨΕ ΤΙ ΕΙΝΑΙ
Για πιο μικρές τάξεις. Είναι η άσκηση 6 στο Τετράδιο Εργασιών β' τεύχος σελ. 9 Γλώσσας Β' τάξη. Ένα παιδί βγαίνει έξω από την τάξη. Oι υπόλοιποι διαλέγετε ένα αντικείμενο (π.χ.
κασετίνα, στιλό, βιβλίο κτλ.). Το παιδί ξαναμπαίνει στην τάξη και προσπαθεί να
μαντέψει ποιο είναι το αντικείμενο που διαλέξατε. Έχει δικαίωμα να σας κάνει
μέχρι 10 ερωτήσεις. Για παράδειγμα, μπορεί να ρωτήσει αν αυτό το αντικείμενο
είναι μικρό ή μεγάλο, σιδερένιο ή πλαστικό, αν είναι ρούχο, αν τρώγεται κτλ.
15. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΕΙΣ
Βρείτε ένα τυχαία αντικείμενο γύρω σας και παρουσιάστε το στον άλλον. Προσοχή όμως! Προσπαθήστε να τον πείσετε ότι αυτό που βλέπει δεν είναι αυτό που νομίζει. Για παράδειγμα, το πληκτρολόγιο δεν είναι αυτό που νομίζεις αλλά είναι ένα κουτάκι με σοκολατάκια. Μάλιστα κάτω από κάθε γράμμα υπάρχει κάτι που η γεύση του αρχίζει από το γράμμα του πλήκτρου. Α - Αβοκάντο, Λ - Λεμόνι, Ι - Ινδοκάρυδο, Ψ - Ψιλοαηδία!
16. ΡΟΜΠΟΤ & ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ
Για αυτό το παιχνίδι θα χρειαστείτε μεγάλο χώρο, ώστε να κινείστε άνετα. Δύο παιδιά που κάνουν τα ρομπότ κάθονται στο κέντρο του χώρου πλάτη με πλάτη. Δύο άλλα παιδιά που κάνουν το ρόλο του μηχανικού αναλαμβάνουν να κατευθύνουν τα ρομπότ ώστε να συναντηθούν μούρη με μούρη. Οι κανόνες είναι: τα ρομπότ μπορούν να περπατήσουν μόνο ευθεία και άπαξ και ξεκινήσουν δεν σταματούν καθόλου. Προκειμένου να στρίψουν αριστερά ο μηχανικός τούς χτυπάει ελαφρά στον αριστερό ώμο και προκειμένου να στρίψουν δεξιά ο μηχανικός τούς χτυπάει στον δεξιό ώμο. Έτσι, με αυτές τις δύο απλές οδηγίες που δίνει κάθε φορά ο μηχανικός, χωρίς κανείς να μιλάει τα ρομπότ θα συναντηθούν ξανά!
17. TAΜΠΟΥ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ
Ένα παιδί βλέπει μια εικόνα και περιγράφει σε ένα άλλο παιδί τι βλέπει ώστε το δεύτερο παιδί να ζωγραφίσει αυτή την εικόνα. Αλλά το πρώτο παιδί που περιγράφει δεν μπορεί να πει ότι είναι πχ. ένας ελέφαντας, ούτε ότι έχει προβοσκίδα ή μάτια, αυτιά κτλ. Μπορεί μόνο να περιγράφει σχήματα. Για παράδειγμα, για τον ελέφαντα, μπορεί να πει έχει ένα μακρουλό στη μέση από πάνω δύο κύκλους, στα δεξιά και στα αριστερά δύο μισούς κύκλους και άλλα τέτοια. Τελικά το δεύτερο παιδί που ακούει τις οδηγίες θα ζωγραφίσει κάτι τελείως διαφορετικό. Όποιος ζωγραφίσει κάτι που να μοιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο στην αρχική εικόνα κερδίζει!
18. ΟΝΟΜΑ ΖΩΟ ΠΡΑΓΜΑ ΑΛΛΙΩΣ
Παίζουμε με όλη την τάξη μια παραλλαγή του παιχνιδιού Όνομα-Ζώο-Πράγμα.
Ο δάσκαλος λέει "Α και.." και κάποιος μαθητής λέει το αλφάβητο από μέσα του. Όταν ο δάσκαλος πει "στοπ", ο μαθητής ανακοινώνει σε ποιο γράμμα σταμάτησε. Τότε όλοι πρέπει να γράψουν ένα Ρήμα, ένα Ουσιαστικό, ένα Επίθετο και ένα Επίρρημα που να ξεκινάει από το γράμμα αυτό. Το παιχνίδι μπορεί να παίζεται για πολλούς γύρους. Έτσι, τσεκάρουμε τις γνώσεις μας πάνω στα μέρη του λόγου (φυσικά μπορούμε να προσθέσουμε/αφαιρέσουμε μέρη του λόγου, ανάλογα το επίπεδο της τάξης) αλλά και ελέγχουμε την ορθογραφία των λέξεων.
19. ΠΡΩΤΟΓΟΝΟΙ-ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΟΙ-ΣΟΦΟΙ
Θα χρειαστούμε μεγάλο χώρο ώστε να κινούμαστε άνετα και ελεύθερα. Όλοι οι παίκτες ξεκινούν από το στάδιο του πρωτόγονου και κάνουν βόλτες στον χώρο. Μόλις πέσουν μούρη με μούρη με κάποιον άλλο πρωτόγονο παίζουν μεταξύ τους πέτρα-ψαλίδι-χαρτί. Ο νικητής ανεβαίνει επίπεδο και γίνεται διαβασμένος. Τώρα, πρέπει να ψάχνει μόνο διαβασμένους ώστε να παίξει πέτρα-ψαλίδι-χαρτί. Αν νικήσει πάλι ανεβαίνει επίπεδο και γίνεται σοφός. Πώς ξεχωρίζουν τα επίπεδα; Μα φυσικά, οι πρωτόγονοι που περπατούν στον χώρο ξύνουν συνέχεια το κεφάλι τους, οι διαβασμένοι κάνουν πως διαβάζουν ένα βιβλίο και οι σοφοί περπατούν με τα χέρια σε στάση προσευχής. Ο γύρος τελειώνει όταν όλοι, εκτός από έναν, φτάσουν στο ανώτατο επίπεδο του σοφού. Μια πιο ενδιαφέρουσα παραλλαγή είναι όταν κάποιος χάνει να πέφτει επίπεδο, δηλαδή αν ένας σοφός χάσει να ξαναγίνεται διαβασμένος. Προσοχή όμως, οι πρωτόγονοι παίζουν πέτρα-ψαλίδι-χαρτί μόνο με τους πρωτόγονους, οι διαβασμένοι μόνο με τους διαβασμένους και οι σοφοί μόνο με τους σοφούς. Όταν το είχαμε παίξει και τα παιδιά είχαν αρχίσει να το βαριούνται προσθέσαμε και άλλο ένα επίπεδο μετά τον σοφό που τα παιδιά είχαν σκεφτεί να είναι το επίπεδο του ρομπότ, το οποίο περπατάει ρομποτικά!
20. ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ
Κάθε μαθητής τραβάει στην τύχη ένα χαρτάκι και όποια εντολή του έτυχε τη δοκιμάζει. Βρείτε τις εντολές
εδώ σε pdf. Φυσικά μπορείτε να σκεφτείτε και να προσθέσετε κι άλλες δοκιμασίες. Στα παιδιά των μικρών τάξεων αρέσει πολύ και συνεχώς το ζητούν. Είναι ένας καλός τρόπος να γίνεται η ώρα της ανάγνωσης πιο ευχάριστη αλλά και αποτελεί μια καλή εξάσκηση για την ανάγνωση.
21. ΝΤΑΝΤΑΝΙΑ!
Πατήστε
εδώ και δείτε διάφορα περίεργα αντικείμενα που μάλλον δεν έχουν καμία χρησιμότητα, ή κι αν έχουν δεν γνωρίζουμε ποια είναι και δεν μας νοιάζει! Αυτά είναι νταντάνια! Ζητάμε από τα παιδιά να μας εξηγήσει ποια μπορεί να είναι η χρησιμότητα αυτών των αντικειμένων. Το νταντάνι, όμως, δεν είναι ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, δεν έχει καμία χρησιμότητα, δεν μοιάζει με κάτι, ούτε μας ενδιαφέρει αν είναι όμορφο. Έτσι, μπορούμε να φτιάξουμε τα δικά μας νταντάνια. Παίρνουμε αλουμινόχαρτο. Ένα ολόκληρο ρολό αλουμινόχαρτο φτάνει για 5 ομάδες σίγουρα, ίσως και 6. Χωριζόμαστε σε ομάδες και κάθε ομάδα φτιάχνει το δικό της νταντάνι. Δεν υπάρχουν κανόνες, το αλουμινόχαρτο είναι πολύ εύπλαστο και ελαφρύ, οπότε μπορούμε να δώσουμε στο νταντάνι μας ό,τι μορφή θέλουμε! Τα παιδιά στην αρχή δεν καταλαβαίνουν τι είναι το νταντάνι αλλά στην πορεία και φτιάχνοντας το δικό τους νταντάνι αποκτούν μεγάλη όρεξη και με φαντασία φτιάχνουν τα δικά τους περίεργα αντικείμενα.
22. ΣΠΙ(Ρ)ΤΟΚΟΥΤΑ
Για αυτή την κατασκευή θα χρειαστούμε κουτιά από σπίρτα. Κάθε ομάδα/παιδί παίρνει από ένα άδειο σπιρτόκουτο, το ντύνει όπως επιθυμεί και το ζωγραφίζει και μέσα, με τη βοήθεια πλαστελίνης, φτιάχνει μικρά, τοσοδούλικα ανθρωπάκια, κρεβάτι, κουζίνα, ό,τι μπορεί να χωρέσει! Δραστηριότητα που βοηθάει πολύ στην καλλιέργεια της λεπτής κινητικότητας. Φτιάξτε οικογένειες, φοιτητές, εργαζόμενους μέσα στα σπι(ρ)τόκουτά τους!
23. ΓΡΑΨΕ ΜΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΙΣΤΟΡΙΑ
Μέσα στην τάξη, πολλές φορές, θα τύχει να δείτε μια ταινία, ή να διαβάσετε μια ιστορία. Όλες οι ιστορίες όμως, ή σχεδόν όλες, έχουν κάποια βασικά κοινά χαρακτηριστικά. Κάποια στοιχεία που τις κάνει να είναι ενδιαφέρουσες. Φτιάξτε ένα φύλλο εργασίας για τα παιδιά που θα τα ρωτάτε ποια ήταν τα βασικά στοιχεία της ιστορίας. Μετά δείτε μέσα στην τάξη ένα βίντεο το οποίο μιλάει για κάποια στοιχεία που καλό είναι να έχει μια ιστορία ώστε να γίνει ενδιαφέρουσα και γράψτε ατομικά, ή ομαδικά τη δική σας ενδιαφέρουσα ιστορία! Μπορείτε να βρείτε το βίντεο
εδώ. Επίσης, οι ερωτήσεις που θα κληθούν να απαντήσουν τα παιδιά στο φύλλο εργασίας είναι τα στοιχεία που δείχνει μαζεμένα το βίντεο στο τέλος.
24. ΣΥΛΛΑΒΗ - ΛΕΞΗ
Λέω μια λέξη και πρέπει να βρεις μια άλλη λέξη που να ξεκινάει από την τελευταία συλλαβή της λέξης που είπα. Για παράδειγμα λέω τη λέξη «παιδί» και πρέπει να βρεις μια λέξη από «δι-», «δημητριακά», «δύναμη» , «δύο» - η ορθογραφία δεν μετράει. Σε ομάδες των δυο τα παιδιά παίζουν το παιχνίδι για πχ. ένα λεπτό και μόλις ο χρόνος τελειώσει λένε πόσες λέξεις βρήκαν ως ζευγάρι. Το ζευγάρι που θα έχει βρει περισσότερες λέξεις, θα νικάει. Δηλαδή «παιδί - δύναμη - μύτη - τυρί - ρινόκερος - όσα - σανίδα» μπορεί να είναι ένας γύρος μιας ομάδας.
25. ΤΕΙΧΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
(Για πιο μικρές τάξεις. πιθανότατα παιχνίδι από κάποιο εργαστήρι του Λάκη Κουρεντζή)
«Πάω, πάω, πάω
συνέχεια προχωράω
ποτέ δε σταματάω.
Μονάχα σαν πεινάω
τριγύρω μου κοιτάω
και τότε θε να φάω….»
Θέλω να φάω π.χ. το παιδί που φοράει γυαλιά ή που έχει κόκκινη μπλούζα κτλ και τότε όλοι τρέχουν να κάνουν κύκλο γύρω από το παιδί αυτό, ώστε να χτίσουν τείχος προστασίας γύρω του.
26. ΠΟΡΤΡΕΤΟ
Χωρίζουμε τα παιδιά σε τυχαία ζευγάρια και τα βάζουμε να καθίσουν αντικριστά (κάθε παιδί απέναντι από το ζευγάρι του). Δίνουμε από ένα χαρτί και χρώματα στο κάθε παιδί και ζητάμε να ζωγραφίσει το πορτρέτο του απέναντί του, αφού πρώτα τον ρωτήσει κάποιες πληροφορίες ώστε να γίνει πιο «ακριβές» το πορτρέτο του (π.χ. μπορεί να ρωτήσει των συμμαθητή του ποιες είναι οι αγαπημένες του ασχολίες κι αν π.χ. του αρέσει το μπάσκετ, ο συμμαθητής του μπορεί να τον ζωγραφίσει με μια μπάλα μπάσκετ).
27. ΜΠΑΙΝΩ ΣΤΗ ΣΕΙΡΑ
Τα παιδιά πρέπει να τοποθετηθούν στο χώρο ανάλογα με το παράγγελμα της δασκάλας π.χ. Μπείτε στη σειρά από τον λιγότερο ψηλό στον ψηλότερο και το αντίστροφο, μπείτε στη σειρά πρώτα τα αγόρια και ύστερα τα κορίτσια και το αντίστροφο, κάντε μια ομάδα όσοι φορούν κόκκινο και μια όσοι δεν φορούν κόκκινο κλπ. Ο μοναδικός κανόνας είναι να γίνουν όλα αυτά με απόλυτη ησυχία! Όποιος παραβεί τον κανόνα βγαίνει από το παιχνίδι.
28. ΩΡΑΙΕΣ ΙΔΕΕΣ ΓΙΑ ΠΙΟ ΜΙΚΡΕΣ ΤΑΞΕΙΣ
29. ΥΠΟΡΡΗΤΕΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΙΣ (ΧΑΜΟΣ!)
Ένα παιχνίδι εμπνευσμένο το τεστ IAT (Implicit Association Test). Ένα απαιτητικό παιχνίδι που ακονίζει την παρατηρητικότητα και τη συσχετιστική ικανότητα των παιδιών. Μπορεί να παιχτεί με πάρα πολλούς εναλλακτικούς τρόπους, ανάλογα τη δυναμική και το επίπεδο της τάξης. Βάλτε φαντασία στη δυσκολία και στον τρόπο παιξίματος. Μπορείτε να το παίξετε με όποια διδακτική ενότητα θέλετε σε όποια τάξη θέλετε. Ας πάρουμε για παράδειγμα την ενότητα με τα Ρήματα σε Παθητική και Ενεργητική Φωνή στη Δ' τάξη. Η τάξη χωρίζεται σε δύο ομάδες ή μπορεί να παίζει ατομικά ο κάθε μαθητής. Στον πίνακα, με τη βοήθεια του προτζέκτορα, εμφανίζονται ρήματα, το ένα μετά το άλλο σε σχετικά γρήγορη ταχύτητα (ανάλογα το επίπεδο της τάξης). Ρήματα πότε σε Ενεργητική και πότε σε Παθητική Φωνή. Όταν ο μαθητής ή η ομάδα βλέπει ρήμα σε Ενεργητική Φωνή, πρέπει να γράφει (ή να λέει) μια λέξη, για παράδειγμα «γεια» ή «Κώστας». Αν βλέπει ρήμα σε Παθητική Φωνή πρέπει να γράφει ή να λέει τη λέξη «αντίο» ή «Μαρία». Στο τέλος καταμετρούνται τα σωστά και τα λάθη και αναλόγως κερδίζονται οι πόντοι. Δεν τελειώνει εκεί! Μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολο. Μπορεί πότε πότε να εμφανίζεται ένα ουσιαστικό ή ένα επίθετο και τότε τα παιδιά πρέπει ή να μην γράφουν/λένε τίποτα ή να γράφουν/λένε μια άλλη λέξη, πχ «καλημέρα» ή «Θανάσης». Μπορείτε να το κάνετε ακόμα πιο δύσκολο και να ομαδοποιήσετε τα μέρη του λόγου, πχ, όταν βλέπουν ουσιαστικό ή επίθετο πρέπει να λένε/γράφουν «γεια» και όταν βλέπουν ρήμα ή επίρρημα να γράφουν/λένε «αντίο» και σε άλλα μέρη του λόγου τσιμουδιά! Θα πέσει πολύ γέλιο και απανωτά εγκεφαλικά από την προσπάθεια των παιδιών να συσχετίσουν αυτό που βλέπουν με τη λέξη που πρέπει να πουν/γράψουν, αφού πρώτα σκεφτούν τι είναι αυτή η λέξη που βλέπουν. Μπορεί να παιχτεί με πολλαπλασιασμούς (εκεί να δεις χαμός), με γεωμετρικά σχήματα ή πιο απλά πράγματα για τα πρωτάκια. Προσοχή! Σε αυτό το παιχνίδι αν δεν γίνει χαμός, αν δεν εξαντληθούν νοητικά τα παιδιά τότε δεν το παίξατε σωστά! Μετά από πολλούς γύρους και αυξανόμενη δυσκολία οι συσχετίσεις θα έχουν φτάσει σε τέτοιο βαθμό που αν ξαφνικά μπει η διευθύντρια μέσα στην τάξη να νομίζει ότι έχει αποτρελαθεί όλη η τάξη.
30. ΞΕΧΑΣΙΑΡΟΜΠΙΣΚΟΤΟ
Ίσως βρείτε καλύτερο τίτλο! Η δασκάλα παριστάνει ότι ξέχασε πολλά πράγματα από όσα είπαν χτες στην τάξη γιατί έφαγε το ξεχασιαρομπισκότο (σκεφτείτε καλύτερη λέξη!) Ξεκινάει να λέει τι είπαν και τι έκαναν χτες στην τάξη και κάνει πολλά λάθη. Τα παιδιά τη διορθώνουν, της εξηγούν τις απορίες που έχει και της υποδεικνύουν τους λόγους που τα έκαναν όλα αυτά και γιατί πρέπει να τα γνωρίζει!
31. ΠΕΙΘΩ
Μοιάζει με το Παιχνίδι 4 με τα επιχειρήματα. Ο δάσκαλος ή/και τα παιδιά έχουν φέρει διάφορα αντικείμενα στην τάξη (καλύτερα σχετικά με το θέμα του μαθήματος). Κάθε αντικείμενο κάθε φορά τοποθετείται στο κέντρο μπροστά μπροστά και ανάμεσα του κάθονται δυο παιδιά τα οποία καλούνται να επιχειρηματολογήσουν (ένα ένα με τη σειρά, μην γίνεται φασαρία) στο γιατί το αντικείμενο αυτό είναι πιο σημαντικό για αυτά. Δηλαδή αν το αντικείμενο είναι μια ομπρέλα το πρώτο παιδί μπορεί να πει «το έχω ανάγκη γιατί βρέχει» και το δεύτερο παιδί που θα μιλήσει μπορεί να πει «γιατί πηγαίνει καλύτερα με τα ρούχα μου!» Το παιδί που θα πείσει την υπόλοιπη τάξη ότι το αντικείμενο τού είναι χρήσιμο κερδίζει.
32. ΕΣΕΙΣ ΕΙΣΤΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΧΑΡΤΙ
Κατάλληλο για τις μικρές τάξεις. Παίρνετε ένα κομμάτι χαρτί ή ό,τι άλλο θέλετε και λέτε στα παιδιά ότι πρέπει να κάνουν ό,τι κάνει το χαρτί. Ο δάσκαλος κάνει διάφορες κινήσεις με το χαρτί, το διπλώνει (τα παιδιά πρέπει να σκύψουν), το στριφογυρίζει (τα παιδιά πρέπει να στριφογυρίσουν κι αυτά) και άλλες κινήσεις, εφικτές ώστε τα παιδιά να κάνουν ό,τι κάνει το χαρτί!
33. ΕΙΜΑΙ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΚΑΙ ΕΧΩ...
Η δύσκολη version: Λέτε στην τάξη για παράδειγμα «είμαι στο νησί και έχω... ένα τετράδιο». Τα παιδιά πρέπει να σας πουν διάφορες λέξεις που πιστεύουν ότι ταιριάζουν με τη λέξη «τετράδιο». Ένα παιδί λέει «μολύβι», του λέτε ότι δεν μπορεί να έρθει μαζί σας στο νησί. Όλα τα παιδιά θα πουν από μια λέξη, που πιστεύουν αυτά ότι έχει κάποια σχέση με το «τετράδιο». Κάποια στιγμή κάποιο παιδί θα πει τη λέξη «εφημερίδα». Εσείς γράφετε την «εφημερίδα» στον πίνακα και λέτε του παιδιού «Ναι! Μπορείς να έρθεις στο νησί μαζί μου». Οι ιδέες από τα υπόλοιπα παιδιά πέφτουν βροχή. Κάποια στιγμή ένα παιδί λέει τη λέξη «φωτιά» και είναι σωστή, τη γράφετε στον πίνακα. Σταδιακά, τα παιδιά πρέπει να καταλάβουν ότι οι λέξεις συνδέονται μεταξύ τους ως εξής: η κάθε λέξη πρέπει να ξεκινάει με το δεύτερο γράμμα της προηγούμενης λέξης, πχ. τετράδιο, εφημερίδα, φωτιά, ώρα, ρολόι, ομπρέλα, κ.ο.κ.
Η εύκολη version: Πολύ απλά, βάζετε στο μυαλό σας μια πιο απλή συσχέτιση μεταξύ των λέξεων. Όσο πιο δύσκολη, όσο πιο κουφή η συσχέτιση, τόσο πιο πολύ τρελαίνονται τα παιδιά! Οι λέξεις πέφτουν βροχή!
34. ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΓΙΑ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ
Μπείτε
εδώ για να δείτε παιχνίδια που μπορείτε να παίξετε σχεδόν με όλες τις τάξεις, ακόμα και ταυτόχρονα. Ό,τι πρέπει για γνωριμία, διασκέδαση και αθλοπαιδιές. Κατάλληλο ειδικά για ολιγοθέσεια σχολεία!
κάνουν ό,τι κάνει το χαρτί. Ο δάσκαλος κάνει διάφορες κινήσεις με το χαρτί, το διπλώνει (τα παιδιά πρέπει να σκύψουν), το στριφογυρίζει (τα παιδιά πρέπει να στριφογυρίσουν κι αυτά) και άλλες κινήσεις, εφικτές ώστε τα παιδιά να κάνουν ό,τι κάνει το χαρτί!
35. ΚΥΚΛΟΣ ΠΡΟΠΑΙΔΕΙΑΣ
Δείτε
εδώ έναν ενδιαφέρον κύκλο προπαίδειας για παιχνίδι στην τάξη.
κάνουν ό,τι κάνει το χαρτί. Ο δάσκαλος κάνει διάφορες κινήσεις με το χαρτί, το διπλώνει (τα παιδιά πρέπει να σκύψουν), το στριφογυρίζει (τα παιδιά πρέπει να στριφογυρίσουν κι αυτά) και άλλες κινήσεις, εφικτές ώστε τα παιδιά να κάνουν ό,τι κάνει το χαρτί!
36. ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ / ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Δείτε
εδώ διάφορες ιδέες για κατασκευές και ζωγραφιές.